"Besni" İsminin Kökeni

Besni ismi, yüzyıllar boyunca farklı dillerde ve kültürlerde şekil değiştirerek bugünkü hâline ulaşmış bir isimdir. Kesin bir tek köken üzerinde görüş birliği olmasa da, kaynaklarda öne çıkan birkaç teori var.

Antik dönem: Bahsna / Bethesna

Kommagene Krallığı döneminde bölge Bahsna, daha sonra Süryânîce’de Bethesna olarak anılmıştır. Roma döneminde de benzer bir isimlendirme sürdürülmüş.

Arapça-Farsça teori: “cennete eş” şehir

Arap ve Fars kaynaklarında ismin Behesnâ’dan geldiği ve Arapça “eşsiz, güzel” anlamına gelen hesnâ kelimesinden türediği belirtilir — bu okumaya göre isim kabaca “cennete eş güzel şehir” anlamına gelir. Bir başka rivayette ise Farsça kökenli “Behesni” kelimesinin “iyi şehir” ya da “güzel yerleşim” anlamına geldiği öne sürülür.

Ermenice teori: “kolay varılan yer”

Ermenice yazılışı Պեհեսնի (Behesni) olan ismin Ermenice’de “kolay varılan yer” anlamına geldiğine dair bir başka teori de mevcuttur — bu okuma, Besni’nin tarih boyunca bir ticaret ve geçiş noktası olmasıyla örtüşür.

Osmanlı’dan günümüze

Osmanlı döneminin başlarında Behisni ve Behesni biçimlerinde kullanılan isim, 19. yüzyılın sonlarına doğru Bihisni şeklini almış, zamanla sadeleşerek bugünkü Besni hâline gelmiştir.

Hangi teori doğru kabul edilirse edilsin, ortak nokta şu: Besni isminin kökeninde, ilçenin binlerce yıllık önemine ve güzelliğine duyulan bir hayranlık yatıyor. İsmin arkasındaki tarihsel dönemlerin ayrıntıları için Tarihçe bölümüne, özellikle de Antik Dönem ve Kommagene Krallığı sayfasına bakabilirsiniz.